Inleiding
De voorbije maanden is de toekomst van de auto en in het bijzonder de autofiscaliteit een hot topic. De federale regering heeft een ambitieus plan uitgewerkt om het wagenpark in België te vergroenen waardoor ze ook maatregelen genomen hebben op het vlak van fiscale aftrekbaarheid. In dit artikel gaan we hier in detail op in met het oog op de zaken die voor u als zelfstandige belangrijk zijn. We focussen ons enkel op de personenwagens. De lichte vrachtwagens zijn voorlopig niet aan een wijziging onderworpen. Deze blijven 100% fiscaal aftrekbaar. Deze wagens hebben wel recht op een verhoogde investeringsaftrek. Hier gaan we ook dieper op in.
De huidige regeling
De wetgeving die op dit moment van toepassing is geldt zowel voor eenmanszaken als voor vennootschappen. De algemene formule ziet er als volgt uit:
De waarde van de coëfficiënt is afhankelijk van de brandstofmotor. Voor auto’s met een dieselmotor bedraagt deze coëfficiënt 1. Benzinemotoren hebben een waarde van 0,95 en andere auto’s zoals lpg hebben als coëfficiënt 0,90.
Daarnaast is er nog een minimum- en maximumpercentage voorzien van 50% en 100%. Eén uitzondering hierop zijn de personenwagens die een CO₂-uitstoot hebben van minimum 200 gram/km. Deze auto’s zijn voortaan slechts 40% fiscaal aftrekbaar.
Bovenstaande formule moet voor alle personenwagens berekend worden maar de auto’s die werden aangekocht vóór 1 januari 2018 hebben een minimum aftrekpercentage van 75% tenzij ze de grens van de CO₂-uitstoot van 200g/km overschrijden. Deze wagens zijn dan ook slechts 40% fiscaal aftrekbaar. Deze 75% regel kan enkel gebruikt worden voor eenmanszaken. Bedrijfswagens in vennootschappen kunnen hier geen beroep op doen.
Deze fiscale aftrekbaarheid geldt voor alle autokosten van de zelfstandige met uitzondering van de financieringskosten. Er is geen fiscale beperking voor deze kosten. Het elektriciteitsverbruik van elektrische wagens is ook 100% aftrekbaar.
Bij de hybride wagens moet er een onderscheid gemaakt worden tussen de echte hybrides en de fake hybrides. Echte hybrides hebben volgende kenmerken:
- gewone hybride die niet oplaadbaar is
- plug-in hybride die vóór 01/01/2018 is besteld, aangekocht, gehuurd of geleased
- plug-in hybride die na 01/01/2018 is besteld, aangekocht, gehuurd of geleased met volgende kenmerken (voldoen aan beide voorwaarden)
- batterijcapaciteit van min. 0,5 kWh per 100kg rijklaar gewicht (afronden op 0,1 kWh toegelaten)
- CO₂-uitstoot van max. 50 gr/km
Dit is belangrijk om het aftrekbaarheidspercentage te berekenen. Bij fake hybrides wordt namelijk de CO₂-uitstoot van een vergelijkbaar model met dezelfde brandstofmotor gebruikt wat resulteert in een lager percentage fiscale aftrekbaarheid.
Wijzigingen vanaf 1 januari 2023
Bij hybride wagens die vanaf 1 januari 2023 worden aangeschaft is er een 50% aftrekbeperking op de benzine- en dieselkosten. Hier wordt geen onderscheid gemaakt tussen de echte en fake hybride wagens. Voor vennootschappen geldt deze beperking vanaf aanslagjaar 2024. De elektriciteit van deze personenwagens valt op dat moment nog onder de oude regeling.
Wijzigingen vanaf 1 juli 2023
In de eerste grote fase van de hervorming van de autofiscaliteit verandert er niets voor personenwagens die aangekocht werden vóór 1 juli 2023. Deze genieten op dat moment nog steeds van de regeling hierboven beschreven.
Daarentegen zijn er ingrijpende wijzigingen voor personenwagens die vanaf 1 juli 2023 aangekocht worden. Deze geldt voor de wagens met een benzine- of dieselmotor en de hybridewagens. Voor boekjaar 2023 (aanslagjaar 2024) en boekjaar 2024 (aanslagjaar 2025) behouden wagens met een benzine- of dieselmotor ook de bovenstaande regeling. Vanaf boekjaar 2025 (aanslagjaar 2026) zal het maximum van de fiscale aftrekbaarheid elk jaar dalen met 25% tot geen aftrekbaarheid meer vanaf boekjaar 2028 (aanslagjaar 2029). De daling ziet er als volgt uit:
Benzine- en dieselwagens
| Boekjaar (aanslagjaar) | Maximale fiscale aftrekbaarheid |
| Boekjaar 2024 en vorige (aanslagjaar 2025 en vorige) | 100% |
| Boekjaar 2025 (aanslagjaar 2026) | 75% |
| Boekjaar 2026 (aanslagjaar 2027) | 50% |
| Boekjaar 2027 (aanslagjaar 2028) | 25% |
| Vanaf boekjaar 2028 (aanslagjaar 2029) | 0% |
In deze fase is er geen wijziging van aftrekbaarheid voor de aankoop van een elektrische wagen. Ook de aftrekbaarheid van 40% voor personenwagens met een CO₂-uitstoot vanaf 200g/km valt weg. Deze auto’s zullen dus nog minder fiscaal aftrekbaar zijn dan voorheen.
Wijzigingen vanaf 1 januari 2026
Indien je als zelfstandige van plan bent om een personenwagen te kopen vanaf 1 januari 2026 die uitgerust is met een benzine- of dieselmotor moet er rekening gehouden worden dat deze auto niet meer in de eerste fase van de hervorming valt maar in de laatste fase. Dit betekent dat deze personenwagen volledig niet meer aftrekbaar is vanaf de aankoop. Dezelfde regeling geldt ook voor de hybride personenwagens.
Personenwagens aangekocht vanaf 1 januari 2027 met een elektrische motor kennen eveneens een daling in fiscale aftrekbaarheid in deze fase maar die verloopt trager en de aftrekpercentages zijn bovendien hoger dan de auto’s met benzine- of dieselmotor in de eerste fase. Dit is te zien in onderstaande tabel:
Elektrische wagens
| Boekjaar (aanslagjaar) | Maximale fiscale aftrekbaarheid |
| Boekjaar 2026 en vorige (aanslagjaar 2027 en vorige) | 100% |
| Boekjaar 2027 (aanslagjaar 2028) | 95% |
| Boekjaar 2028 (aanslagjaar 2029) | 90% |
| Boekjaar 2029 (aanslagjaar 2030) | 82,50% |
| Boekjaar 2030 (aanslagjaar 2031) | 75% |
| Vanaf boekjaar 2031 (aanslagjaar 2032) | 67,50% |
Belangrijk te vermelden is dat elektrische wagens die vóór 1 januari 2027 aangekocht werden 100% fiscaal aftrekbaar blijven. Ook personenwagens die rijden op fossiele brandstoffen en die vóór 1 juli 2023 aangekocht werden, blijven in deze fase dezelfde fiscale aftrekbaarheid behouden als voorheen.
Bepaling CO₂-uitstoot
Op het gelijkvormigheidsattest staat de CO₂-uitstoot van een wagen vermeld. Er bestaat de oudere NEDC-waarde en de nieuwere WLTP-waarde. Indien op het gelijkvormigheidsattest enkel de NEDC-waarde vermeld staat, mag men deze norm nemen. Indien enkel de WLTP-waarde opgenomen werd, moet men deze norm gebruiken en indien beide op het gelijkvormigheidsattest geschreven staan, heeft de belastingplichtige de keuze en kiest men voor de laagste waarde.
Verhoogde investeringsaftrek voor milieuvriendelijke investeringen
Wie vanaf boekjaar 2022 investeert in een nieuwe elektrische bestelwagen/vrachtwagen of een elektrisch laadstation voor deze wagens kan genieten van een verhoogde investeringsaftrek. Het tarief daalt volgens onderstaande tabel:
| Jaar | Tarief investeringsaftrek |
| 2022 -2023 | 35% |
| 2024 | 29,50% |
| 2025 | 24% |
| 2026 | 18,50% |
| 2027 | 13,50% |
Installatie laadpalen
Bedrijven die ervoor kiezen om laadpalen te installeren op hun terreinen hebben recht op een verhoogde kostenaftrek. Deze kunnen ze combineren met de gewone eenmalige investeringsaftrek. De belangrijkste voorwaarde hierbij is dat het laadstation publiek toegankelijk is voor derden.
| Jaar | Verhoogde kostenaftrek |
| 01/09/2021 – 31/03/2023* | 200% |
| 01/04/2023 – 31/08/2024 | 150% |
*Update: de termijn voor de verhoogde kostenaftrek van 200% werd verlengd tot 31 maart 2023 ingevolge de lange leveringstermijn van laadstations.
Hierbij vermelden we nog dat het ook voor particulieren interessant kan zijn om te investeren in een nieuwe laadpaal bij hen thuis. Er is hier namelijk een belastingvermindering aangekoppeld die daalt in de loop van de jaren:
| Jaar | Tarief belastingvermindering |
| 01/09/2021 – 31/12/2022 | 45% |
| 2023 | 30% |
| 2024 | 15% |
Het maximumbedrag voor de belastingvermindering bedraagt 1.500 euro per laadpaal en per belastingplichtige. De belastingvermindering kan ook toegekend worden aan de huurders van een woning. De laadpaal moet in staat zijn om de laadtijd en het laadvermogen te sturen. Daarnaast moet de laadpaal op groene stroom aangesloten zijn en goedgekeurd zijn door een erkend keuringsbedrijf om de belastingvermindering in de aangifte personenbelasting te mogen invullen. Bovendien moet de laadpaal geleverd en geplaatst worden door de leverancier en mag de particulier deze dus niet zelf plaatsen.
Niet-aftrekbare woon-werkvergoeding
De forfaitaire aftrek voor het woon-werkverkeer van werknemers van 0,15 euro/km verdwijnt vanaf 1 januari 2026 indien de werknemer deze kilometers met zijn eigen wagen doet. Deze wijziging heeft dus enkel gevolg voor de belastingplichtige die zijn/haar werkelijke beroepskosten in de aangifte personenbelasting bewijst.
De vergoeding voor het woon-werkverkeer is wel nog mogelijk voor personenwagens op fossiele brandstoffen die vóór 1 juli 2023 werden aangekocht. Voor aangeschafte wagens in de eerste fase (tussen 1 juli 2023 en 31 december 2025) kan de forfaitaire vergoeding nog toegekend worden voor 2026 en 2027 aangezien vanaf 2028 autokosten niet meer aftrekbaar zijn voor deze categorie.